Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Lachy”
- najstarszy regionalny zespół w Nowym Sączu i druga (po Teatrze Robotniczym im. B. Barbackiego) pod względem długości istnienia grupa artystyczna w mieście, działająca nieprzerwanie od 1956 r.
- „ambasador Sądecczyzny”
- członek CIOFF
- laureat wielu prestiżowych nagród, m.in.: trzykrotny zwycięzca Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem, pierwszy polski triumfator Międzynarodowych Spotkań Folklorystycznych w Żywcu, laureat Nagrody Ministra Kultury I stopnia oraz Nagrody im. Oskara Kolberga
- pierwszy sądecki zespół koncertujący dla papieża Jana Pawła II i dla Polonii w USA
- podziwiany przez publiczność całej Polski oraz 24 krajów świata na trzech kontynentach – 80 wyjazdów zagranicznych, 2 tysiące koncertów dla ponad 1,5 miliona widzów
Kalendarium najważniejszych wydarzeń:
1950 r. powstanie Spółdzielni Fryzjerów
1951 r. powołanie przy Spółdzielni Fryzjerów Komisji Kulturalno – Oświatowej kierowanej przez Janinę Jędrzejowską, organizującej pierwsze zespoły artystyczne
3.10.1955 r. otwarcie Świetlicy Międzyspółdzielnianej
22.07.1956 r. pierwszy koncert Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Sądeckiej na akademii Spółdzielczości Pracy w Krakowie pt. Ziemia sądecka tańczy i śpiewa
VIII 1957 r. pierwszy wyjazd Zespołu na koncerty do Szczecina
5.06.1958 r. pierwszy występ Zespołu w TVP – program pt. Prosadzka
1958 r. zaczyna funkcjonować nazwa Zespołu wymyślona przez Aleksandrę i Kazimierza Boguckich – „Lachy”
1962 r. pierwszy zagraniczny wyjazd „Lachów” - Anglia
1963 r. zmiana na stanowisku kierownika Zespołu – Marcina Adamka zastępują kolejno Adam Sobczyk, Wacław Nadolski i od 1966 r. Krystyna Łodzińska
1966 r. jubileusz 10-lecia Zespołu
1966 r. przeorganizowanie Świetlicy Międzyspółdzielnianej w Międzyspółdzielczy Klub Kultury „Lachy”, którego kierowniczką została Krystyna Łodzińska
8.10.1967 r. telewizyjny Turniej Miast, w którym zwyciężył Nowy Sącz
11.06.1968 r. pierwsza prezentacja zespołu dziecięcego „Małe Lachy”
1971 r. jubileusz 15-lecia Zespołu
1973 r. nagranie pierwszej płyty długogrającej z muzyką i śpiewkami Lachów sądeckich w wykonaniu „kapeli Józefowskich” i Zespołu
1974 r. pracę kończy Zofia Żytkowicz, na stanowisku choreografa zastępuje ją Jan Zarzeka
1974 r. po 17 latach kończy współpracę z Zespołem „kapela Józefowskich”
1975 r. pierwszy wyjazd Zespołu do Neustadt in Holstein w RFN, gdzie „Lachy” będą gościły jeszcze wiele razy
1976 r. jubileusz 20-lecia Zespołu
1977 r. po Janie Zarzece stanowisko choreografa i kierownika artystycznego obejmuje Michalina Wojtas
1979 r. kierownictwo Zespołu po Krystynie Łodzińskiej obejmuje Wojciech Dębicki
1981 r. jubileusz 25-lecia Zespołu; 27 IX – widowisko Wesele lachowskie
1982 r. „Lachy”, jako pierwszy sądecki zespół, uczestniczą w prywatnej audiencji u Ojca Św. Jana Pawła II w Castel Gandolfo
1983 r. po 20 latach pracy na emeryturę przechodzi Irena Adamek, garderobiana, nazywana przez członków Zespołu „Mamusią”
1984 r. reorganizacja Międzyspółdzielczego Klubu Kultury „Lachy” i przekształcenie go w Dom Kultury Spółdzielczości Pracy „Lachy” pod kierownictwem Wojciecha Dębickiego
1985 r. powstaje grupa młodzieżowa – „Średnie Lachy” – kierowana przez Lidię Czechowską
1986 r. jubileusz 30-lecia Zespołu
30.09.1987 r. rozpoczyna się generalny remont budynku przy ul. Jagiellońskiej 31 i „tułaczka” Zespołu po wielu różnych lokalach
II 1989 r. w związku z likwidacją spółdzielni pracy Zespołowi grozi rozwiązanie
8.06.1989 r. rejestracja stowarzyszenia: Regionalne Towarzystwo Przyjaciół Spółdzielczego Zespołu „Lachy” posiadającego osobowość prawną, mogącego administrować działalnością Zespołu i finansować ją
1991 r. jubileusz 35-lecia Zespołu
1994 r. po 6 latach „tułaczki” Zespół ponownie wprowadza się do budynku przy ul. Jagiellońskiej 31
26.01.1995 r. oficjalne otwarcie odnowionych pomieszczeń budynku przy ul. Jagiellońskiej 31
1996 r. jubileusz 40-lecia Zespołu
16.06.1999 r. udział w mszy św. sprawowanej przez Ojca Świętego Jana Pawła II na starosądeckich błoniach
2001 r. jubileusz 45-lecia Zespołu
2001 r. wydanie trzech płyt z muzyką i śpiewem Lachów sądeckich, szczyrzyckich i górali łąckich w wykonaniu „Małych Lachów” i „Lachów” grupy dorosłej i młodzieżowej oraz kapeli
2002 r. „Lachy” jako pierwszy z sądeckich zespołów regionalnych wyjeżdżają na koncerty do USA
19.02.2003 r. zmiana nazwy Regionalnego Towarzystwa Przyjaciół Spółdzielczego Zespołu „Lachy” na Towarzystwo Przyjaciół Regionalnego Zespołu „Lachy”
7.04.2003 r. pożegnanie Michaliny Wojtas po 27 latach pracy w „Lachach”; kierownikiem Zespołu zostaje Teresa Grochal
2004 r. wydanie na płycie CD materiału fonograficznego z pierwszego analogowego nagrania zespołu z 1973 r.
2006 r. „Złote Gody” – jubileuszowy rok 50-lecia działalności Zespołu: koncerty jubileuszowe, wystawa, promocja książki „I tego się trzymajmy”
2007 r. „Lachy” otrzymują Nagrodę im. Oskara Kolberga
2011 r.- Jubileusz 55-lecia Zespołu
